Likopen jest karotenoidem (tak jak beta-karoten), który nadaje pomidorom czerwony kolor. Likopen posiada udowodnione właściwości antyoksydacyjne, dzięki czemu zmniejsza ryzyko niektórych chorób serca.
Badaniami potwierdzono, teorię dotycząca zapobiegania nowotworom przez likopen. W kilku badaniach epidemiologicznych wykazano, że spożywanie produktów bogatych w likopen (pomidory, sos do pizzy, ketchup, sok pomidorowy) wiążę się ze spadkiem zachorowalności na nowotwory prostaty. Wykazano również, że poziom likopenu w osoczu krwi jest wyraźnie niższy, o ok. 40-50%, u palaczy tytoniu, których płuca są w dużym stopniu narażone na uszkodzenia oksydacyjne. W badaniu na pacjentach z nowotworem prostaty stwierdzono, że likopen spowalnia wzrost guzów nowotworowych. U pacjentów przyjmujących suplement likopenu nowotwory prostaty kurczyły się i dawały niższy poziom antygenu swoistego gruczołu krokowego (prostatę specific antygen tzw. PSA) tj. markera wytwarzanego przez komórki nowotworowe prostaty. Przeprowadzone badania sugerują, że likopen może zmniejszać ryzyko zwyrodnienia plamki, utleniania lipidów surowicy krwi oraz nowotworów płuc, pęcherza, szyjki macicy i skóry.
Jako antyoksydant likopen dwukrotnie skuteczniej niż beta- karoten, chroni białe krwinki przed uszkodzeniami błony przez wolne rodniki. Ponad to, ze względu na ten sam mechanizm antyoksydacyjny likopen może również zapobiegać chorobom serca poprzez hamowanie uszkodzeń oksydacyjnych cholesterolu LDL. Wiadomo, że razem z beta-karotenem odgrywa rolę w ochronie skóry przed promieniowaniem ultrafioletowym.
Duże ilości likopenu znajdują się w pomidorach, arbuzach, czerwonych grejpfrutach i owocach dzikiej róży.
Niedobór likopenu powiązano ze wzrostem ryzyka zwyrodnienia plamki (choroby oczu, która może prowadzić do utraty wzroku).
W innych badaniach analizowano związek pomiędzy spożywaniem produktów bogatych w likopen, a zmniejszeniem ryzyka kilku rodzajów nowotworów. Największe korzyści ze spożywania likopenu odnosimy w zapobieganiu nowotworom prostaty, ptuc i żołądka.
W organizmie likopen jest magazynowany w wątrobie, płucach, prostacie, okrężnicy i skórze. Jego stężenie w tkankach organizmu jest zazwyczaj większe niż wszystkich innych karotenoidów.
Suplementacja
Przy zakupie suplementów należy kierować się porcją dzienną, czasem trwania kuracji oraz kompleksowością składu, który powinien być jak najszerszy i w odpowiednich ilościach. Bardzo ważne są standaryzacja – jednakowa gwarantowana ilość składników, jak również brak sztucznych dodatków smakowych czy barwiących. Produkt nie powinien zawierać też soli, cukru, skrobi czyli powinien być hipoaler- giczny. Należy też pamiętać, że zawsze farmaceuta w aptece jest najlepszym doradcą w wyborze produktu.
Piśmiennictwo, wybrane pozycje:
1. M.T. Murry „Encyclopedia of Nutritional suplement”, Prima Publishing 1996.
- American Journal of Clinical Nutrition (tom 80, nr 2, str. 391-395).
3. Agwaral S, Rao AV. Tomato lycopene and its role in human health and chronić diseases. CM. 2000 Sep l9;l63(6):739-4-t.